සිරිපා වනයේ දෙවිවරු පිදූ දානය සහ වනගත ජීවිතය
ශ්රී පාද මහා වනාන්තරයේ පිහිටි එක්තරා නිහඬ මහා ගල්ලෙනක් තුළ, භික්ෂූන් වහන්සේ කලක් භාවනා වඩමින් වාසය කළහ. උන්වහන්සේගේ ශීලවන්ත ප්රතිපත්තියත්, වනගත හුදෙකලා ජීවිතයත් නිසා එම අඩවියෙහි නොපෙනෙන බලවේගයන්ගේ පවා ගෞරවාදරය උන්වහන්සේ වෙත නිරන්තරයෙන්ම හිමි වන්නට ඇත.
දිනක් උදෑසන කාලයෙහි, කිසිවෙකු ළඟාවීමට අපහසු මෙම දුෂ්කර ගල්ලෙන වෙත අතිශයින්ම ශෝභමාන වූ, ලස්සන කාන්තාවන් පිරිසක් පැමිණියහ. ඔවුහු තමන් රැගෙන ආ ප්රණීත දාන වස්තූන් ඉතාමත් ශ්රද්ධාවෙන් හා මෙත් සිතින් යුතුව මෙම ස්වාමීන් වහන්සේ වෙත පූජා කළහ. වනවාසී භික්ෂුවකගේ ස්වභාවය අනුව උන්වහන්සේ ද එම පැමිණි පිරිස සමඟ ලෞකික වූ කිසිදු අතිරේක කථාබහකට හෝ සුවදුක් විමසීමකට නොගියහ. දානය පිළිගත් උන්වහන්සේ, ඉතාමත් සන්සුන්ව ඔවුන් උදෙසා කෙටි ධර්ම දේශනාවක් සිදු කරමින් පුණ්යානුමෝදනා කළහ.
දේශනාව අවසානයේදී සිරිතක් වශයෙන් දෙවියන්ට පින් දී අවසන් වනවාත් සමඟම, සිදුවූයේ සිතාගත නොහැකි විස්මිත දෙයකි. අලංකාර වස්ත්රාභරණයෙන් හා සළුපිළිවලින් සැරසී සිටි ඒ සාධුශීලී කාන්තාවෝ සියල්ලෝම, එකවර මහා සාධුනාදයක් පවත්වා, ස්වාමීන් වහන්සේ ඉදිරියේදීම ක්ෂණයකින් අතුරුදහන්ව ගියහ.
උන්වහන්සේට මෙය කිසිසේත්ම බියකරු හෝ පුදුම සහගත සුවිශේෂී අත්දැකීමක් නොවීය. උන්වහන්සේ අප සමඟ පසු කලෙක සන්සුන්ව ප්රකාශ කළේ, තමන් වහන්සේ වනගතව වෙසෙන කාලය තුළ මෙලෙස කිසිසේත් හඳුනන්නේ නැති විවිධ අද්භූත පිරිස් නොසිතූ මොහොතක පැමිණ දන් දෙන බවත්, ඔවුන් හට ධර්ම දේශනා කොට දෙවියන්ට පින් දී අවසන් වනවාත් සමඟම ඔවුන් ක්ෂණයකින් අතුරුදහන් වන බවත්ය. එය වනවාසී ප්රතිපත්තිගරුක ජීවිතවල දක්නට ලැබෙන සැබෑ ස්වභාවයකි.
සැබැවින්ම උන්වහන්සේ මුළු මහත් සත්ව ලෝකය කෙරෙහිම නිරන්තරයෙන්ම අසීමිත මෛත්රියකින් යුතුව වාසය කරන උතුම් ස්වාමීන් වහන්සේනමකි. උන්වහන්සේ මීට පෙර වෙනත් ඈත පිටිසර ගල්ලෙනක වැඩසිටි සමයෙහි, සත්ත්ව ලෝකයා සමඟ පැවති ඒ මෙත් සිතේ මහිමය තවත් අපූරු සිදුවීමකින් පැහැදිලි වේ. උන්වහන්සේ එම ලෙනෙහි වෙසෙන විට, දරුණු ගණයේ වනචාරී දිවියෙකු නිරන්තරයෙන්ම කිසිදු බියක් සැකක් නැතිව උන්වහන්සේගේ ගල්ලෙන තුළට පැමිණෙයි. එසේ පැමිණෙන දිවියා ගල්ලෙන ඇතුළත පිහිටි උදුන (ලිප) අසලට වී ඉතාමත් සුවසේ නිදාගනී. උන්වහන්සේට එම තිරිසන් සත්ත්වයාගෙන් කිසිදු දිනෙක කරදරයක් හෝ බාධාවක් සිදු නොවූ අතර, උන්වහන්සේ හා දිවියා අතර පැවතියේ දැඩි හිතමිතුරෙකු බඳු වූ අපූර්ව සබැඳියාවකි.
එසේම, ශ්රී පාද මහා වනාන්තරයේ පමණක් වැවෙන සුවිශේෂී රසවත් හතු වර්ගයක් පිළිබඳව ද උන්වහන්සේ අප සමඟ තොරතුරු වදාළහ. එම පළාත්වල වෙසෙන ගැමි ජනතාව මෙම හතු විශේෂය හඳුන්වන්නේ "පල්ලි හතු" යන නාමයෙනි. මදක් රන්වන් පැහැයට හුරු මෙම හතු වර්ගයේ ඇති සුවිශේෂීම ලක්ෂණය වන්නේ, සාමාන්ය හතු මෙන් නොව මෙහි ඇතුළත කිසිසේත් පණුවන් හට නොගැනීමයි. මේ නිසාම, වනයෙන් කඩාගෙන එන මෙම හතු වර්ගය දින ගණනාවක් වුවද නරක් නොවී ඉතා පිරිසිදුව තබාගත හැකිය.
මෙම පල්ලි හතු ව්යංජනයක් ලෙස උයාගත් විට ඉන් වහනය වන්නේ පුදුමාකාර වූ සුවඳක් සහ ප්රණීත රසයකි. උන්වහන්සේගේ සුවදුක් බැලීම පිණිස අප වනයට ගිය සමහර සුවිශේෂී අවස්ථාවලදී, උන්වහන්සේ විසින් පිළියෙල කරන ලද එම පල්ලි හතු ව්යංජනයේ අපූර්ව රසය විඳගැනීමට ලේඛක වන මට ද භාග්යය ලැබුණි.
එමෙන්ම, උන්වහන්සේ බොහෝ විට තමන්ගේ දෛනික ආහාරය පිණිස ලබාගන්නේ වනාන්තරය පුරා ස්වභාවිකව වැවෙන විවිධ වටිනා කොළ වර්ගයන්ය. උන්වහන්සේ සොයා ගන්නා ඒ කොළ වර්ග අතර පැරණි ආයුර්වේදයෙහි මෙන්ම දේශීය වෙදකමෙහි අගනා ඖෂධ ලෙස සම්මත වූ විශේෂිත කොළ වර්ග ද රාශියක් තිබුණි. ඒ අතරින් "කැබෙල්ල දළු" උන්වහන්සේ නිතර වළඳන සුවිශේෂී පලා වර්ගයකි.
කැබෙල්ල ගසෙන් නෙළාගන්නා මෙම ළපටි දළු පිරිසිදු වතුරේ දමා හොඳින් තම්බාගෙන, ඉන්පසුව ලුණු, මිරිස්, තුනපහ ආදී දේශීය රසකාරකයන් සමඟ උකු පොල්කිරි යොදා ව්යංජනයක් ලෙස උයනු ලැබේ. එය ඉතාමත් රසවත් මෙන්ම ප්රණීත වූ ගුණදායක ආහාරයකි. නූතන සමාජයේ පවතින "ලෝහිත මේදය" හෙවත් ලේවල පවතින අනවශ්ය තෙල් (Cholesterol) දුරු කිරීම සඳහා මෙම කැබැල්ල දළු ආහාරයට ගැනීම ප්රයෝජනවත් වන බව උන්වහන්සේ තමන්ගේ අත්දැකීමෙන් අපට පෙන්වා දුන්හ. අතීතයේ සිටම බොහෝ ගැමියන් කැබෙල්ල දළු ආහාරයට ගත් බැවින් එය එකල ඉතා ප්රසිද්ධ පලා වර්ගයක් වුවද, අවාසනාවකට මෙන් වර්තමාන කාර්යබහුල සමාජය තුළ මෙවැනි වටිනා ස්වභාවික ඖෂධීය පලා වර්ග මිනිස් පරිභෝජනයෙන් ටිකෙන් ටික ඈත් වෙමින්, අභාවයට යමින් පවතී.තුන්වන පරිච්ඡේදය: සිරිපා වනයේ දෙවිවරු පිදූ දානය සහ වනගත ජීවිතය
ශ්රී පාද මහා වනාන්තරයේ පිහිටි එක්තරා නිහඬ මහා ගල්ලෙනක් තුළ, භික්ෂූන් වහන්සේ කලක් භාවනා වඩමින් වාසය කළහ. උන්වහන්සේගේ ශීලවන්ත ප්රතිපත්තියත්, වනගත හුදෙකලා ජීවිතයත් නිසා එම අඩවියෙහි නොපෙනෙන බලවේගයන්ගේ පවා ගෞරවාදරය උන්වහන්සේ වෙත නිරන්තරයෙන්ම හිමි වන්නට ඇත.
දිනක් උදෑසන කාලයෙහි, කිසිවෙකු ළඟාවීමට අපහසු මෙම දුෂ්කර ගල්ලෙන වෙත අතිශයින්ම ශෝභමාන වූ, ලස්සන කාන්තාවන් පිරිසක් පැමිණියහ. ඔවුහු තමන් රැගෙන ආ ප්රණීත දාන වස්තූන් ඉතාමත් ශ්රද්ධාවෙන් හා මෙත් සිතින් යුතුව මෙම ස්වාමීන් වහන්සේ වෙත පූජා කළහ. වනවාසී භික්ෂුවකගේ ස්වභාවය අනුව උන්වහන්සේ ද එම පැමිණි පිරිස සමඟ ලෞකික වූ කිසිදු අතිරේක කථාබහකට හෝ සුවදුක් විමසීමකට නොගියහ. දානය පිළිගත් උන්වහන්සේ, ඉතාමත් සන්සුන්ව ඔවුන් උදෙසා කෙටි ධර්ම දේශනාවක් සිදු කරමින් පුණ්යානුමෝදනා කළහ.
දේශනාව අවසානයේදී සිරිතක් වශයෙන් දෙවියන්ට පින් දී අවසන් වනවාත් සමඟම, සිදුවූයේ සිතාගත නොහැකි විස්මිත දෙයකි. අලංකාර වස්ත්රාභරණයෙන් හා සළුපිළිවලින් සැරසී සිටි ඒ සාධුශීලී කාන්තාවෝ සියල්ලෝම, එකවර මහා සාධුනාදයක් පවත්වා, ස්වාමීන් වහන්සේ ඉදිරියේදීම ක්ෂණයකින් අතුරුදහන්ව ගියහ.
උන්වහන්සේට මෙය කිසිසේත්ම බියකරු හෝ පුදුම සහගත සුවිශේෂී අත්දැකීමක් නොවීය. උන්වහන්සේ අප සමඟ පසු කලෙක සන්සුන්ව ප්රකාශ කළේ, තමන් වහන්සේ වනගතව වෙසෙන කාලය තුළ මෙලෙස කිසිසේත් හඳුනන්නේ නැති විවිධ අද්භූත පිරිස් නොසිතූ මොහොතක පැමිණ දන් දෙන බවත්, ඔවුන් හට ධර්ම දේශනා කොට දෙවියන්ට පින් දී අවසන් වනවාත් සමඟම ඔවුන් ක්ෂණයකින් අතුරුදහන් වන බවත්ය. එය වනවාසී ප්රතිපත්තිගරුක ජීවිතවල දක්නට ලැබෙන සැබෑ ස්වභාවයකි.
සැබැවින්ම උන්වහන්සේ මුළු මහත් සත්ව ලෝකය කෙරෙහිම නිරන්තරයෙන්ම අසීමිත මෛත්රියකින් යුතුව වාසය කරන උතුම් ස්වාමීන් වහන්සේනමකි. උන්වහන්සේ මීට පෙර වෙනත් ඈත පිටිසර ගල්ලෙනක වැඩසිටි සමයෙහි, සත්ත්ව ලෝකයා සමඟ පැවති ඒ මෙත් සිතේ මහිමය තවත් අපූරු සිදුවීමකින් පැහැදිලි වේ. උන්වහන්සේ එම ලෙනෙහි වෙසෙන විට, දරුණු ගණයේ වනචාරී දිවියෙකු නිරන්තරයෙන්ම කිසිදු බියක් සැකක් නැතිව උන්වහන්සේගේ ගල්ලෙන තුළට පැමිණෙයි. එසේ පැමිණෙන දිවියා ගල්ලෙන ඇතුළත පිහිටි උදුන (ලිප) අසලට වී ඉතාමත් සුවසේ නිදාගනී. උන්වහන්සේට එම තිරිසන් සත්ත්වයාගෙන් කිසිදු දිනෙක කරදරයක් හෝ බාධාවක් සිදු නොවූ අතර, උන්වහන්සේ හා දිවියා අතර පැවතියේ දැඩි හිතමිතුරෙකු බඳු වූ අපූර්ව සබැඳියාවකි.
එසේම, ශ්රී පාද මහා වනාන්තරයේ පමණක් වැවෙන සුවිශේෂී රසවත් හතු වර්ගයක් පිළිබඳව ද උන්වහන්සේ අප සමඟ තොරතුරු වදාළහ. එම පළාත්වල වෙසෙන ගැමි ජනතාව මෙම හතු විශේෂය හඳුන්වන්නේ "පල්ලි හතු" යන නාමයෙනි. මදක් රන්වන් පැහැයට හුරු මෙම හතු වර්ගයේ ඇති සුවිශේෂීම ලක්ෂණය වන්නේ, සාමාන්ය හතු මෙන් නොව මෙහි ඇතුළත කිසිසේත් පණුවන් හට නොගැනීමයි. මේ නිසාම, වනයෙන් කඩාගෙන එන මෙම හතු වර්ගය දින ගණනාවක් වුවද නරක් නොවී ඉතා පිරිසිදුව තබාගත හැකිය.
මෙම පල්ලි හතු ව්යංජනයක් ලෙස උයාගත් විට ඉන් වහනය වන්නේ පුදුමාකාර වූ සුවඳක් සහ ප්රණීත රසයකි. උන්වහන්සේගේ සුවදුක් බැලීම පිණිස අප වනයට ගිය සමහර සුවිශේෂී අවස්ථාවලදී, උන්වහන්සේ විසින් පිළියෙල කරන ලද එම පල්ලි හතු ව්යංජනයේ අපූර්ව රසය විඳගැනීමට ලේඛක වන මට ද භාග්යය ලැබුණි.
එමෙන්ම, උන්වහන්සේ බොහෝ විට තමන්ගේ දෛනික ආහාරය පිණිස ලබාගන්නේ වනාන්තරය පුරා ස්වභාවිකව වැවෙන විවිධ වටිනා කොළ වර්ගයන්ය. උන්වහන්සේ සොයා ගන්නා ඒ කොළ වර්ග අතර පැරණි ආයුර්වේදයෙහි මෙන්ම දේශීය වෙදකමෙහි අගනා ඖෂධ ලෙස සම්මත වූ විශේෂිත කොළ වර්ග ද රාශියක් තිබුණි. ඒ අතරින් "කැබෙල්ල දළු" උන්වහන්සේ නිතර වළඳන සුවිශේෂී පලා වර්ගයකි.
කැබෙල්ල ගසෙන් නෙළාගන්නා මෙම ළපටි දළු පිරිසිදු වතුරේ දමා හොඳින් තම්බාගෙන, ඉන්පසුව ලුණු, මිරිස්, තුනපහ ආදී දේශීය රසකාරකයන් සමඟ උකු පොල්කිරි යොදා ව්යංජනයක් ලෙස උයනු ලැබේ. එය ඉතාමත් රසවත් මෙන්ම ප්රණීත වූ ගුණදායක ආහාරයකි. නූතන සමාජයේ පවතින "ලෝහිත මේදය" හෙවත් ලේවල පවතින අනවශ්ය තෙල් (Cholesterol) දුරු කිරීම සඳහා මෙම කැබැල්ල දළු ආහාරයට ගැනීම ප්රයෝජනවත් වන බව උන්වහන්සේ තමන්ගේ අත්දැකීමෙන් අපට පෙන්වා දුන්හ. අතීතයේ සිටම බොහෝ ගැමියන් කැබෙල්ල දළු ආහාරයට ගත් බැවින් එය එකල ඉතා ප්රසිද්ධ පලා වර්ගයක් වුවද, අවාසනාවකට මෙන් වර්තමාන කාර්යබහුල සමාජය තුළ මෙවැනි වටිනා ස්වභාවික ඖෂධීය පලා වර්ග මිනිස් පරිභෝජනයෙන් ටිකෙන් ටික ඈත් වෙමින්, අභාවයට යමින් පවතී.
තවත් කොටසක් සමගින් නවත හමුවෙමු.