මා දුටු අසිරිමත් භාවනා යෝගීහු ( දෙවන කොටස )

 පටිච්ච සමුප්පාද අවුල

​පෙර පරිච්ඡේදයෙහි මා සඳහන් කළ, මෛත්‍රී බලයෙන් යුත් අප කථානායක භික්ෂූන් වහන්සේ කලක් ශ්‍රී පාද අඩවියේ පිහිටි විවිධ ගල්ලෙන් කිහිපයකම මාරුවෙන් මාරුවට වැඩසිටිමින් දැඩි ලෙස මහණදම් පිරූහ.

​        එසේ වැඩසිටින දිනෙක, උන්වහන්සේ හමුවීමට තවත් ආගන්තුක භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් එම ගල්ලෙනට වැඩම කළහ. උන්වහන්සේ අප යෝගාවචර භික්ෂූන් වහන්සේ වෙත පැමිණ, තමන් සිත තුළ තිබූ ධර්මානුකූල ගැටලුවක් මෙසේ විමසා සිටියහ:

​"ස්වාමීනී, පටිච්චසමුප්පාදය අවබෝධ කරගන්නේ කෙලෙසද?"

​එවිට අප කථානායක භික්ෂූන් වහන්සේ ඉතාමත් සන්සුන්ව, කෙටි එහෙත් අතිශය ප්‍රායෝගික පිළිතුරක් ලබා දෙමින් මෙසේ වදාළහ:

​"ආයුෂ්මතුනි, පටිච්චසමුප්පාදය අවබෝධ කර ගැනීමට නම්, වේදනාව ස්පර්ශයෙන් හටගන්නා ආකාරය (ඵස්ස පච්චයා වේදනා) මැනවින් තේරුම් ගත යුතුයි. එය නිකම්ම ආවාට ගියාට කළ හැකි දෙයක් නොවෙයි. සිත එකඟ කරගෙන, හොඳින් විදර්ශනා වඩා ප්‍රත්‍යක්ෂයෙන්ම අවබෝධ කරගත යුතු දෙයක්. අන්න ඒ කාරණය නිවැරදිව අවබෝධ කරගත්තොත්, පටිච්චසමුප්පාදයම අවබෝධ කරගත්තා වෙනවා."

​නමුත්, පොතපතේ ධර්මය ඉගෙන තිබූ ඒ ආගන්තුක භික්ෂූන් වහන්සේට මෙම කෙටි ප්‍රායෝගික පිළිතුරෙන් සෑහීමකට පත්වීමට නොහැකි විය. උන්වහන්සේ තරමක් නොසන්සුන් වෙමින් අප යෝගාවචර භික්ෂුවට මෙසේ පැවසූහ:

​"ස්වාමීනී, එහෙම වෙන්නේ කොහොමද? පටිච්චසමුප්පාදය අවබෝධ කරගන්නවා නම් එහි එන අංග දොළහම (අවිජ්ජා පච්චයා සංඛාරා ආදී වශයෙන් මුළු චක්‍රයම) එකින් එක විග්‍රහ කරමින් කතා කරන්න ඕනේ නේද? ඔබ වහන්සේගේ ඔය අදහස ධර්මානුකූලව බලන විට සම්පූර්ණයෙන්ම වැරදියි."

​ආගන්තුක භික්ෂුවගේ එම තර්කයට අප කථානායක භික්ෂූන් වහන්සේ කෝපයට පත් නොවූහ. උන්වහන්සේ මුවඟට මද සිනහවක් නඟාගනිමින්, ඒ අසලම වැඩසිටි තවත් භික්ෂූන් වහන්සේ නමකට මුහුණ ලා මෙසේ වදාළහ:

​"මොහු පොතපත පිළිබඳව ලොකු දැනුමක් තිබුණාට, ප්‍රායෝගික ධර්මය සහ භාවනාව පිළිබඳව කිසිදු අත්දැකීමක් නැති කෙනෙක්. පොතෙන් විතරක්ම ධර්මය අවබෝධ කරගන්න බැරි බව මේ ආයුෂ්මතුන් තේරුම්ගෙන නැහැ. ඕක නියමාකාරයෙන් තේරුම් ගැනීමට නම් මොහු තව කලක් හොඳින් භාවනා කළ යුතුයි."

මේ කතාව පසු කලෙක අසා ලේඛක වන මාගේ සිත තුළ ද මහත් වූ පුදුමයක් මෙන්ම ප්‍රබල පැනයක් ඇති විය. සැබැවින්ම, මුළු පටිච්චසමුප්පාද අංග දොළහම එකින් එක විග්‍රහ නොකර, ස්පර්ශය නිසා වේදනාව හටගන්නා ආකාරය සහ වේදනාවෙහි ඇතිවීම-නැතිවීම පමණක් ප්‍රත්‍යක්ෂයෙන් අවබෝධ කරගත් පමණින් සමස්ත පටිච්චසමුප්පාදයම වැටහේද යන්න මට එකල විශාල ගැටලුවක් විය.

​නමුත් පසුකාලීනව, මා විසින් ත්‍රිපිටක පෙළ සහ අටුවා ධර්මයන් වඩාත් ගැඹුරින් ඉගෙන ගන්නා විට මට ඒ පැනයට නිවැරදි පිළිතුර නිරායාසයෙන්ම විසඳී ගියේය. භාවනානුයෝගීව සිත දියුණු කිරීමේදී, නාම-රූපයන්ගේ ස්පර්ශයෙන් වේදනාව හටගන්නා සැටිත්, ඒ වේදනාව නිසාම තණ්හාව උපදින සැටිත් (වේදනා පච්චයා තණ්හා) තමන්ගේම සිරුර තුළින් ප්‍රත්‍යක්ෂ කරගන්නා යෝගාවචරයාට, මුළු පටිච්චසමුප්පාද චක්‍රයම ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය නුවණින් වැටහෙන බව මම වටහාගතිමි. අප කථානායක භික්ෂූන් වහන්සේ එදා ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ අතිශයෝක්තියක් නොව, ප්‍රායෝගික භාවනාව තුළින්ම දකින නියත සත්‍ය කාරණාවක් බව මට පසුව මැනවින් වැටහුණි.

                     මතු සම්බන්ධයි   ෴

මා දුටු අසිරිමත් භාවනා යෝගියෝ... ( පලමු කොටස )

 

 ගල්ලෙනේ නිදාගත් වනගත අමුත්තා .

            මෙම කෘතියෙහි අඩංගු වන්නේ මාගේ ජීවිත කාලය තුළ මා සැබැවින්ම දුටු, අසා දැනගත් සත්‍ය වූම තොරතුරු සහ සිදුවීම් සමුදායකි. මෙය එක්තරා නිශ්චිත පුද්ගලයෙකු වටා පමණක් ගෙතුණු කතාවක් නොවන බැවින්, මෙතැනින්ම ආරම්භ කළ යුතුය යන නිශ්චිත නියමයක් නැත. එබැවින් මාගේ මතකයට නැඟෙන සුවිශේෂී සත්‍ය පුවතකින්ම මෙම ලේඛනය ආරම්භ කිරීමට අදහස් කළෙමි. මෙහි එන කිසිදු පුවතක් ප්‍රබන්ධ හෝ මනඃකල්පිත නොවන බව පාඨකයා මුලින්ම වටහාගත යුතුය.

​අතීතයෙහි රත්නපුර ප්‍රදේශයේ පිහිටි එක්තරා වනගත ගල්ලෙනක, වස් කාලය ගත කිරීම සඳහා ස්වාමීන් වහන්සේ නමක් වැඩම කළහ. උන්වහන්සේ දැඩි ලෙස ප්‍රතිපත්ති පුරන, වනගතවම වාසය කරන යෝගාවචර භික්ෂුවක් වූහ. උන්වහන්සේගේ සාමාන්‍ය සිරිත වූයේ කිසිදු බාහිර පුද්ගලයෙකු සමඟ අනවශ්‍ය ලෙස වචනයක්වත් කථා නොකිරීමයි.

                    ​උන්වහන්සේ මෙම ගල්ලෙනෙහි වස් සමාදන් වී වැඩසිටි දවසේ පටන්ම, සෑම දිනකම උදෑසන නවයට  පමණ සුවිශේෂී මිනිසෙක් එතැනට පැමිණියේය. ඔහු හැඳ සිටියේ කළු පැහැති මිටි අමුඩයක් පමණි. ගල්ලෙනට පැමිණෙන මෙම මිනිසා, එහි පැත්තකට වී කිසිදු ශබ්දයක් නොකර තද නින්දට වැටෙයි. පසුව සවස් වරුවේ දෙකට පමණ අවදි වන ඔහු, පැමිණි මඟ ඔස්සේම නැවතත් වනය දෙසට ගමන් කරයි. වනගත භික්ෂුවක් වූ අප කථානායක ස්වාමීන් වහන්සේ ද තමන්ගේ ස්වභාවය අනුව මෙම අමුතු මිනිසා සමඟ කිසිදු වචනයක් කථා කරන්නට නොගියහ. උන්වහන්සේ ඔහු සමඟ කථා නොකිරීමට කිසියම් සුවිශේෂී හේතුවක් තිබෙන්නට ඇතත්, ලේඛකයා වන මා එය නිශ්චිතවම නොදනිමි.

 මෙලෙස සති, මාස ගෙවී ගිය අතර, මෙම මිනිසා මුළු වස් මාස තුන පුරාම කිසිදු දිනක් නෑර මෙලෙස ගල්ලෙනට පැමිණ නිදාගෙන ආපසු යන්නට විය. වස් කාලය අවසන් වූ දිනයේදී, ඔහු වෙනදා මෙන් නොව ඉතාමත් කුඩා ප්‍රමාණයේ පුස්කොළ පොතක් ද රැගෙන ආවේය. ඔහු එම කුඩා පුස්කොළ පොත ස්වාමීන් වහන්සේ වෙත පූජා කරමින්, 

"ස්වාමීනී, මේ පුස්කොළ පොත ඔබ වහන්සේට ගොඩක් වටිනවා," යැයි පැවසීය.

                     ​ස්වාමීන් වහන්සේ එම පොත අතට ගෙන, එහි ලියැවී තිබූ අකුරු කියවා බැලූහ. එය විවිධ ලෞකික කටයුතු සඳහා භාවිත කරන මන්ත්‍ර ඇතුළත් පොතක් බව වටහාගත් උන්වහන්සේ, 

"මට මේ මන්තර පොත්වලින් කිසිදු වැඩක් නැහැ," 

යැයි පවසමින් එය නැවත ඔහුටම ලබා දුන්හ. එලෙස පොත ආපසු දුන්න ද, එම කෙටි වේලාවට පොත දෙස බැලූ සැනින් එහි තිබූ එක්තරා සුවිශේෂී මන්ත්‍රයක් උන්වහන්සේගේ මතකයේ රැඳුණු බව උන්වහන්සේ පසුව ප්‍රකාශ කර තිබේ.

                  ​එම අවස්ථාවේදී, පුස්කොළ පොත ආපසු බාරගත් ඒ මිනිසා ස්වාමීන් වහන්සේ ඉදිරියේ අදහාගත නොහැකි පුදුමාකාර හෙළිදරව්වක් කළේය.

             ​"ස්වාමීනී, මම සාමාන්‍ය මනුෂ්‍යයෙක් නොවෙයි. මම මේ වනයේ වෙසෙන යක්ෂයෙක්. මේ මහා වනයේ වසන සෙසු යක්ෂයන් නිරන්තරයෙන්ම ඔවුනොවුන් පීඩා කරගනිමින්, ඉතාමත් කලහකාරී ලෙසයි හැසිරෙන්නේ. ඒ ඝෝෂාව සහ කලහය නිසා අපට වනය තුළ සුවසේ නිදාගන්නටවත් කිසිදු අවස්ථාවක් ලැබෙන්නේ නැහැ. මම දිනපතා ඔබ වහන්සේ වැඩසිටින මේ ගල්ලෙනට පැමිණියේ සුව නින්දක් ලැබීමේ අදහසින්. ඔබ වහන්සේ මෙහි සිට පතුරුවන ලද ඒ මහා මෙත් සිතේ (මෛත්‍රී බලයේ) ශාන්තිය නිසා, මට කිසිදු බියක් හෝ පීඩාවක් නැතිව මේ ගල්ලෙන තුළ ඉතාමත් සුවසේ නිදාගන්නට අවස්ථාව ලැබුණා. ඒ වෙනුවෙන් ඔබ වහන්සේට ගොඩක් පින් සිද්ධ වෙනවා."

​මෙලෙස තමන් පිළිබඳ සත්‍යය ප්‍රකාශ කළ ඒ අමනුෂ්‍යයා, ස්වාමීන් වහන්සේගේ පාද ද්විත්වය වැඳ නමස්කාර කොට, ක්ෂණයකින් නැවත වනය තුළටම නික්ම ගියේය.

​තමන් වහන්සේගේ මෙත් සිත නිසා සිදු වූ මෙම විස්මිත සිදුවීමෙන් අනතුරුව, වස් කාලය නිමා වූ බැවින් අප කථානායක භික්ෂූන් වහන්සේ ද එම ගල්ලෙනෙන් නික්ම, වනය මැදින්ම තවත් ඈත පිහිටි අප්‍රකට ගල්ලෙනක් සොයාගෙන ඉදිරියටම වැඩම කළහ.   

                         "අසිරිමත් භාවනා යෝගියෝ"                                      

තවත් කොටසකින් අපි නැවත හමුවෙමු.